Πριν από 2.500 χρόνια, ο Θουκυδίδης, στο έργο του Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου, έγραψε κάτι που μοιάζει να ισχύει ακόμη.
Οι πόλεμοι, είπε, ξεκινούν από «φόβο, συμφέρον και τιμή».
Φόβο μήπως ο άλλος γίνει πιο δυνατός.
Συμφέρον για περισσότερη δύναμη, γη ή επιρροή.
Τιμή — να μη φανείς αδύναμος.
Στον περίφημο «Διάλογο των Μηλίων» το είπε ακόμη πιο ωμά:
«Οι ισχυροί πράττουν ό,τι τους επιτρέπει η δύναμή τους και οι αδύναμοι υποχωρούν όσο τους επιβάλλει η αδυναμία τους.»
Ακούγεται σκληρό;
Είναι.
Στην πράξη όμως, δεν αποφασίζει πάντα η δικαιοσύνη. Αποφασίζει η ισχύς.
Αν κοιτάξουμε τους πολέμους σήμερα, πίσω από τα συνθήματα υπάρχουν τα ίδια πράγματα: ασφάλεια, δύναμη, έλεγχος.
Ίσως τελικά το ερώτημα να μην είναι αν υπάρχει δίκιο,
αλλά ποιος έχει τη δύναμη να το επιβάλει.
Μελισσούλες 